Ołów w wodzie pitnej

Zagrożenia dla zdrowia

Nawet w małych dawkach przewlekłego oddziaływania ołów wywiera szkodliwy wpływ na układ nerwowy, układ krwiotwórczy oraz nerki. Układ nerwowy dzieci jest szczególnie wrażliwy na ołów. Skutkiem może być prawdopodobnie nieodwracalne obniżenie inteligencji i zaburzenia psychomotoryczne. Stężenia progowego ołowiu, poniżej którego nie występuje szkodliwy wpływ ołowiu, nie udało się do tej pory ustalić.

Ołów obniża syntezę hemoglobiny poprzez blokowanie biorących w niej udział enzymów oraz hamowanie wbudowywania żelaza. Także tutaj dzieci są wyraźnie bardziej zagrożone niż dorośli. Ołów zakłóca metabolizm witaminy D i wapnia. Jony ołowiu mogą przekraczać barierę krew-mózg i przedostają się do mleka matki. Ponadto ołów przenika przez łożysko u kobiety ciężarnej i powoduje narażenie płodu. Ołów i jego związki nieorganiczne, zostały sklasyfikowane w czerwcu 2006 r. przez Niemieckie Towarzystwo Naukowe (DFG), jako czynnik rakotwórczy.

Więcej informacji na temat skutków zdrowotnych narażenia na ołów znajduje się w artykule „Ołów”.

Analityka

Zawartość ołowiu w wodzie pitnej może być oznaczona w odpowiednio wyposażonych laboratoriach. Przed pobraniem próbek, woda powinna przez kilka godzin pozostawać w rurach ("woda odstana"). Koszty analizy w przypadku, kiedy zainteresowany dokona sam pobrania wody, wynoszą w Niemczech około 15 €.

W ramach badań środowiskowych dzieci "Kinder-Umwelt-Surveys (KUS)" zostały oznaczone różne metale ciężkie w wodzie pitnej, w tym ołów (Federalny Urząd Ochrony Środowiska).

W Dolnej Saksonii jest obecnie realizowany "Projekt ołów" (stan na: jesień 2011). Przy wsparciu Rządowego Instytutu Zdrowia Publicznego Landu Dolnej Saksonii w Hanowerze i lokalnych urzędów zdrowia prowadzi się akcję wymiany rur ołowianych. W gospodarstwach domowych, w których zamieszkują młode kobiety i rodziny z dziećmi, można przeprowadzić bezpłatne badania wody pitnej na zawartość ołowiu. Warunkiem jest jednak, ażeby budynek był zbudowany przed 1974 rokiem. Raport na ten temat został opublikowany w lipcu 2008 roku.

Biomonitoring

W celu wyjaśnienia kwestii, czy zanieczyszczenie ołowiem wody pitnej doprowadziło do obciążenia organizmu, należy oznaczyć stężenie ołowiu we krwi, co jest metodą bardziej rekomendowaną niż oznaczenie w moczu. Oznaczenia dokonuje się we krwi pełnej, gdyż około 95 procent ołowiu we krwi występuje w  membranie krwinek czerwonych. Krew żylna nadaje się lepiej do badania niż krew kapilarna. Osobiste wyniki badań mogą być porównywane z wartościami referencyjnymi, jak również z tak zwanymi wartościami biomonitoringu. Szczegóły są zawarte w tekście artykułu "Ołów".

Wartości dopuszczalne, wartości wskaźnikowe i wartości progowe

Ołów należy do czynników zanieczyszczenia środowiska, dla których nie znaleziono nieszkodliwej dolnej granicy. "Dopuszczalne" wartości graniczne zostały w ostatnich latach kilkakrotnie skorygowane na niższe. Najlepiej ilustruje to przykład dopuszczalnego stężenia ołowiu w wodzie pitnej: do 2002 roku obowiązywały wartości 0,04 miligrama na litr, które w 2003 r. zostały obniżone do 0,025 mg/l.
W obowiązujących od 3 maja 2011 roku przepisach odnośnie wody pitnej, zawartość ołowiu w próbce wody, reprezentatywnej dla danego tygodnia, nie może przekraczać wartości 0,01 miligrama ołowiu na litr.

Prewencja / renowacja

Oględziny rur ołowianych

Rury ołowiane w instalacji domowej mogą być rozpoznane po tym, że często są lekko wygięte. Ich powierzchnia jest szara, przy zarysowaniu ostrym przedmiotami (śrubokręt, itp.), zarysowanie mieni się srebrzyście. Jeśli zapuka się w rurę to odgłos jest głuchy. Często rury są wyraźnie widoczne w pobliżu wodomierza.

Inne źródła

Przy rurach stalowych i miedzianych powinno się sprawdzać czy złączki nie zawierają ołowiu. Narażenie na ołów może wystąpić również w wypadku rur stalowych, których cynkowa powierzchnia ochronna zawiera ołów, lub, gdy armatura wykonana jest ze stopów mosiądzu zawierających ołów.

Działania przy przekroczeniu wartości dopuszczalnej

O ile w analizie wody zostanie stwierdzone (regularne) przekroczenie aktualnie obowiązującej wartości dopuszczalnej ołowiu w wys. 25 mikrogramów ołowiu na litr wody, to zaleca się podjęcie działań zapobiegawczych oraz renowacyjnych. To jak są one pilne zależy od wysokości przekroczenia wartości dopuszczalnej. Średniookresowy plan powinien zawierać wymianę rur i złączek zawierających ołów. Za sieć do przyłącza do budynku odpowiada przedsiębiorstwo wodociągowe, a za sieć w budynku od przyłącza odpowiada właściciel / wynajmujący.

Jako środek natychmiastowy, można spuszczać odstaną wodę z rur, najlepiej tak długo, aż woda będzie wyraźnie chłodniejsza. Takie środki mogą być zastosowane jednakże tylko w gospodarstwach domowych zamieszkanych przez osoby dorosłe i starsze dzieci. Kobiety ciężarne, małe dzieci i niemowlęta, ze względów profilaktyki zdrowotnej, nie powinny pić tej wody. Jako alternatywę, zaleca się wodę butelkowaną, oznakowaną jako ”pokarm dla niemowląt”.

Uzdatnianie wody przy pomocy filtrów do wody jest problematyczne (patrz informacje w artykule "Uzdatnianie wody w gospodarstwie domowym").

Poradnik na temat "Ołów w wodzie pitnej" w języku rosyjskim, tureckim i hiszpańskim został opublikowany przez Instytut Zdrowia Publicznego Landu Dolnej Saksonii w Hanowerze (link).

Mehr zum Thema Ołów w wodzie pitnej:

Diesen Artikel...

Stand: 5. April 2013 - 11:55 Uhr

Autor/Autorzy:

Źródło: 

Stiftung Warentest (Zs. TEST vom März 2010, Link: www.test.de/analyse-trinkwasser)