Olejek drzewa herbacianego

Olejek z drzewa herbacianego pozyskiwany jest z liści australijskiego drzewa herbacianego (Melaleuca alternifolia). Jest olejkiem eterycznym, którego skład może być bardzo zróżnicowany. Zawiera cyneol, terpinen-4-ol i wiele innych terpenów, takich jak alfa -pinen, alfa-terpineol, gamma-terpinen, alfa-terpinen, limonen oraz seskwiterpeny.

Skład olejku z każdej plantacji znacznie się różni, ale także zbiory z tej samej plantacji mogą różnić się składem, w zależności od czynników klimatycznych i czasu zbiorów.

Zastosowanie i działanie

Zawartość terpenów wyjaśnia antybakteryjne i przeciwgrzybicze działanie olejku, który był i nadal jest stosowany przez Aborygenów a później Brytyjczyków w leczeniu zakażeń skóry.

Preparaty oferowane w sklepach ze zdrową żywnością w Niemczech (Reformhäusern, Naturkostläden) mogą być sprzedawane, jeśli spełniają wymogi prawne odnośnie sprzedaży kosmetyków (Stiftung Warentest 1996). Liczne preparaty mogą być również zamawiane przez Internet, w tym te do użytku zewnętrznego (np. w leczeniu trądziku (Bassett 1990), szampon w leczeniu łupieżu głowy lub płyn do płukania ust, aby wyeliminować nieprzyjemny zapach), ale również do użytku wewnętrznego, jak herbata do leczenia przeziębienia. W ofercie znajduje się także 100% czysty olejek stosowany w aromaterapii. Federalny Instytut Oceny Ryzyka (BfR 2007) odradza stosowania go do pielęgnacji futerka kotów, ponieważ mogą wystąpić objawy zatrucia (BfR 2007).

Olejek wykazuje działanie hamujące rozwój drobnoustrojów, co zostało udowodnione naukowo w badaniach laboratoryjnych (Garson 2001, Hammer 1996 i 1997, Raman 1995). Kliniczne badania wykazały skuteczność w leczeniu trądziku (Bassett 1990), vaginitis - (zapalenie pochwy) (Blackwell (1991), grzybicy paznokci (Buck 1994) oraz w higienie jamy ustnej (Takarada 2004).

Ryzyko i ocena z punktu widzenia alergologii

Zagrożenia

Z drugiej strony istnieją doniesienia o niepożądanych działaniach (Villar 1994) i przypadkach zatruć wskutek spożycia większych ilości olejku (Del Beccaro 1995). Olejek z drzewa herbacianego jako olejek eteryczny bardzo dobrze i szybko wchłania się, i może być toksyczny jak olejek terpentynowy.

Powstanie alergii kontaktowych (Kränke 1997, Knight 1994, Bhushan 1997, De Groot 1996) jest jednak aspektem bardziej problematycznym niż ryzyko zatrucia.

Alergenami są różne składniki oleju (d-limonen, 1,8-cyneol i alfa-terpinen) (Hausen 1996). Im starszy olej, tym większe ryzyko. Już po czterech dniach zaczyna się proces utleniania oleju. Zwiększa się ilość alergenu, i zwłaszcza na skórze już chorej, może dojść do kontaktowego zapalenia skóry.

Z kalafonią i balsamem peruwiańskim zachodzi reakcja krzyżowa (Selvaag 1994).

Zwiększone stosowanie olejku w ostatnich latach doprowadziło już do wzrostu alergii kontaktowych (Treudler 2000). Grupa Badająca Alergię Kontaktową (DKG) Niemieckiego Towarzystwa Dermatologicznego przeprowadziła badania w tym zakresie w Niemczech i Austrii (Pirker 2003). Ogółem u 3375 pacjentów w 11 niemieckich i austriackich klinikach dermatologicznych zostały wykonane płatkowe testy skórne. Spośród badanych pacjentów u 36 osób wynik testu na olejek z drzewa herbacianego był pozytywny (1,1%). Częstość uczulenia wykazywała duże zróżnicowanie geograficzne od 2,3% (Dortmund), 1,7% (Buxtehude), 1,1% (Essen), 0,7 %(Graz) do 0 % (Berlin, Wiedeń). U 14 na 36 pacjentów (38,9 %) wystąpiła także pozytywna reakcja na terpentynę. Zawiera ona w składzie niektóre takie same lub podobne terpeny jak olejek z drzewa herbacianego.

Badanie wykazało, że olejek z drzewa herbacianego jest ważną mieszaniną alergenów w poszczególnych regionach. Niewyjaśnione pozostaje występowanie różnic regionalnych.

Olejek z drzewa herbacianego w produktach kosmetycznych

Komitet Naukowy UE dsProduktów Konsumenckich (SCCP) zajmował się w 2009 roku olejkiem z drzewa herbacianego w produktach kosmetycznych. Do tej pory nie została sformułowana ostateczna ocena ze względu na zbyt małą w tym czasie liczbę dostępnych badań na temat absorpcji przez skórę. Produkty "rinse-off" (produkty do płukania, dopuszczalna zawartość olejku z drzewa herbacianego do 10 ppm) postrzegane są znacznie mniej krytycznie niż produkty "leave-on", czyli pozostające na skórze z dopuszczalną zawartością olejku z drzewa herbacianego do 2 ppm (SCCP 2009).

Ocena z punktu widzenia alergologii

W większości przypadków bez ryzyka możliwe jest stosowanie olejku w zalecanych dawkach lub w formie rozcieńczonej. Jednak u chorych obciążonych alergią, jak w przypadku wielu innych olejków eterycznych, istnieje ryzyko uczulenia.

Mehr zum Thema Olejek drzewa herbacianego:

Diesen Artikel...

Stand: 21. Juni 2013 - 10:43 Uhr

Autor/Autorzy: