Lotne związki organiczne LZO (VOC)

Nazywane również z ang. volatile organic compounds (VOC). Suma wszystkich VOC jest określana jako TVOC (total VOC).Podgrupę tworzą mikrobiologiczne lotne związki organiczne (MVOC).

Opis

W tej grupie umieszczone zostały całkowicie różne pod względem chemicznym, średnio lotne organiczne substancje, których dolny zakres temperatury wrzenia wynosi od 50 do 100 °C, a górny zakres od 240 do 260 °C. Do lotnych związków organicznych (w dalszej części artykułu będzie używany termin VOC) należą m.in. dość dobrze znane substancje, takie jak benzyna, benzen, toluen, wiele estrów i tetrachloroeten „PER”. Również niektóre substancje naturalne (np. terpeny) należą do VOC.

Pełna wersja artykułu zawiera obszerny przegląd tej grupy substancji. Niezależną grupę lotnych związków organicznych tworzą tzw. MVOC (z ang. microbial volatile organic compounds). Są to związki wytwarzane przez mikroorganizmy (grzyby, bakterie).

Występowanie / zastosowanie

Typowe źródła VOC w mieszkaniach to:

  • środki czyszczące i pielęgnacyjne
  • farby, lakiery, rozcieńczalniki
  • kleje / materiały klejące (parkiet, wykładziny dywanowe, tapety, hobby, itp.)
  • perfumy, świece i olejki zapachowe do pomieszczeń
  • meble z litego drewna z sosny i świerku.

Istnieją również inne źródła, takie jak maści na bazie olejków eterycznych, świeżo przyniesiona z chemicznego czyszczenia odzież, odświeżacze do tekstyliów, kulki antymolowe, świeże materiały drukowane, płyny korektorskie (biuro), uszczelniacze parkietu, masy uszczelniające, paliwa silnikowe garażach przyległych do budynku, węglowodory z kotłowni i powłoki malarskie do fasad.

Informacje na temat emisji LZO z wyrobów budowlanych można znaleźć tutaj.

Zagrożenia dla zdrowia

Ze względu na różnorodność materiałów ich ocena zdrowotna jest trudna, również z tego względu, że w ostatnich latach zmieniło się typowe spektrum VOC i starszych wyników badań oraz analiz nie można łatwo odnieść do obecnej sytuacji. Często są to dolegliwości niespecyficzne, zwłaszcza, jeśli to jest "normalne" stężenie w powietrzu wewnątrz pomieszczeń. Większość doniesień to podrażnienia błon śluzowych i dróg oddechowych, oczu i skóry, a także bóle głowy i zmęczenie.

W zasadzie do oceny narażenia na lotne związki organiczne wykorzystuje się ich całkowite stężenie (TVOC = Total Volatile Organic Compounds), przy czym w udziale poszczególnych klas substancji nie może zaznaczać się zbyt wysoka nieproporcjonalność. Profesjonaliści uważają zaburzenie dobrego samopoczucia przy następujących TVOC za:

  • poniżej 0,2 miligrama na metr sześcienny za mało prawdopodobne
  • w zakresie od 0,3 - 3 miligramów na metr sześcienny w pewnych okolicznościach za możliwe
  • w zakresie od 3 do 25 miligramów na metr sześcienny za prawdopodobne.

Powyżej 25 miligramów na metr sześcienny występują bóle głowy i dalsze efekty uszkodzenia układu nerwowego (neurotoksyczne), (Molhave 1991, patrz również Seifert 1999). Taka koncepcja oceny opiera się na danych dotyczących człowieka i opiera się na zależności między dawką a reakcją. Krytycy (zob. na przykład Schleibinger i inni, 2002) podnoszą zarzuty, że wybrany w 1991 modelowy spektrum VOC, nie jest już reprezentatywny dla dzisiejszej sytuacji we wnętrzach. Ponadto, potencjalne efekty synergii (wzmocnione efekty pomiędzy substancjami) nie są w nim ujęte.

Zapachy i alergie: patrz pełna wersja tekstu.

Analityka

Całkowita ilość VOC (TVOC = całkowita ilość lotnych związków organicznych) w powietrzu we wnętrzach jest mierzona przez renomowane instytuty. Nie ma podręcznego, szybkiego w użyciu testu. Jeśli ktoś chciałby otrzymać informację o ewentualnych występujących w pomieszczeniu VOC, może zlecić wykonanie analizy kurzu domowego. Szczegóły dotyczące stanu technologii analitycznej, możliwych błędów czy błędnej oceny zawiera pełna wersja tekstu.

Zakres pomiaru powinien być omówiony z lekarzem medycyny środowiskowej przed rozpoczęciem pomiaru, w celu zapewnienia, że obejmie on zarówno substancje o znaczeniu toksykologicznym, jak i substancje o silnym zapachu (olfaktoryczne - odbierane węchem) względnie o drażniącym działaniu.

MVOC - Analityka (mikrobiologiczne lotne związki organiczne)

Czasami zaleca się posłużyć pomiarem MVOC (z ang. Microbial Volatile Organic Compounds), jako miarą inwazji pleśni we wnętrzu. Pomiary te są przydatne w przypadku wykrywania ukrytych szkód spowodowanych przez drobnoustroje lub, gdy nie uzyskano potwierdzenia wykrycia mikroorganizmów metodami hodowli. Jako substancje wiodące (związki wskaźniki) odpowiedni jest disiarczek dimetylu, 1-okten-3-ol, 3-oktano i 3-metylo-1-butanol (zob. Schimmelpilz-Leitfaden 2002). Niektóre związki MVOC mało lub w ogóle nie nadają się, jako związki wiodące, ponieważ mogą pochodzić również z innych źródeł (farby, kleje itp.). Obydwa, wcześniej uważane za specyficzne, 2-metylofuranu i 3-metylofuranu znajdują się także w dymie tytoniowym.

Przy pomiarach MVOC należy zwrócić uwagę, że emisja MVOC zależy od wieku i etapu rozwoju pleśni. Również powierzchnia, na której rozwija się pleśń, ma wpływ na rodzaj powstających związków. Specjaliści mogą ze stosunku ilościowego oznaczonych substancji wskaźnikowych wyciągnąć wnioski, co do wieku danej pleśni.

Pomiary MVOC nie nadają się ani do oceny szkodliwego wpływu pleśni na zdrowie ani do określenia ewentualnych środków w celu usunięcia pleśni.

Niektóre MVOC mają bardzo silny zapach i mogą wywołać, w wyniku reakcji zmysłu węchowego i psychiki, niespecyficzne dolegliwości (Heinzow 2011).

Biomonitoring

Pomiar lotnych związków organicznych we wdychanym powietrzu lub we krwi jest użyteczny tylko przy niezwykle wysokim obciążeniu (np. po pracach lakierniczych w małych pomieszczeniach bez wentylacji) i to tylko bezpośrednio po ekspozycji. Większość lotnych związków organicznych pozostaje krótko w organizmie, po czym są szybko wydychane albo metabolizowane. W przypadku VOC środowiskowe badanie analityczne powietrza w pomieszczeniu, jest zwykle bardziej znaczące niż program biomonitoringu.

Wartości dopuszczalne/ wartości wskaźnikowe/ wartości progowe

Nie istnieją obecnie wiążące wartości dopuszczalne sumy VOC w powietrzu we wnętrzach. Jednakże istnieją zalecenia. Jako długoterminową wartość docelową Seifert (1990) zaproponował całkowite stężenie TVOC (TVOC = Total Volatile Organic Compounds) w wysokości 0,3 miligrama na metr sześcienny, z zastrzeżeniem, że poszczególne substancje lub grupy substancji nie mogą być zbyt silnie reprezentowane. Wartość ta nie pochodzi z badań toksykologicznych.

Przekroczenie tej wartości należy interpretować jako wskazanie na istniejące źródło VOC we wnętrzu. Nowsze zalecenia (Seifert, 1999) podają wartości w zakresie 0,2 - 0,3 miligrama na metr sześcienny jako higieniczną, pożądaną wartość docelową. Ciągłe obciążenie od 1 do 3 miligramów na metr sześcienny, nie powinno się powtarzać i może być, co najwyżej chwilowo tolerowane.

Dokładniejsze informacje o wpływie metody pomiarowej na wynik znajdują się w akapicie „Analityka” w pełnej wersji tekstu. Dla toluenu, styrenu, bicyklicznych terpenów i naftalenu, które należą do VOC, Komisja Higieny Powietrza Wewnętrznego (IRK) przy Federalnym Urzędzie Ochrony Środowiska opracowała wartości wskaźnikowe. Wartości te i opinie o grupie substancji diizjocyjanianów zawiera pełna wersja artykułu.

Dla całego szeregu substancji, które mogą być emitowane z wyrobów budowlanych, zostały ustalone w Niemczech tak zwane wartości NIK (NIK = Niedrigste Interessierende Konzentration, najniższe interesujące stężenie).

W zakresie stosowania środków zapachowych w budynkach publicznych nie ma żadnych ustawowych przepisów (DAAB 2007).

Profilaktyka/naprawa

Środki zapobiegawcze i zalecenia naprawcze są wymienione w pełnej wersji tego tekstu.

Środki zapachowe: 15-stronicowy dokument Hintergrundpapier des UBA (stan na: kwiecień 2006 r.) zawiera informacje na temat składników środków zapachowych i rozsądnego ich stosowania.

Pleśń/MVOC: Federalny Urząd Ochrony Środowiska opublikował tutaj wytyczne odnośnie pleśni i jej zwalczania.

Mehr zum Thema Lotne związki organiczne LZO (VOC):

Diesen Artikel...

Stand: 5. April 2013 - 12:20 Uhr

Autor/Autorzy: