Figowiec benjamina

Innerhalb der Ficusarten haben die Sorten mit vielen kleinen Blättern stärkere Allergene. Podstawowe informacje na temat pyłków jako alergenów znajdują się w rubryce „Zagrożenia i alergeny” pod hasłem „Alergeny”.

Figowiec benjamina (Ficus benjamina) należy do rodziny morwowatych (moraceae), do której również należą figowiec sprężysty (Ficus elastica) oraz figa pospolita (Ficus caria) (Bircher 1995, Hausen 1997, Wikipedia). Figowiec benjamina jest popularną rośliną doniczkową często używaną do dekoracji wnętrz w mieszkaniach, ale również w biurach, szpitalach i budynkach użyteczności publicznej.

Alergeny figowca benjamina

Alergeny benjamina znajdują się w soku i na liściach rośliny. Sok nazywany jest „lateksem“. Alergeny można znaleźć również w kurzu na liściach oraz na podłogach pomieszczeń, w których znajdują się rośliny.

W soku benjamina zidentyfikowano 11 alergenów. Trzy z nich spełniają kryterium dla alergenów głównych, czyli takich, które uczulają ponad 50% pacjentów danej grupy.

Te alergeny są bardzo stabilne i można je zniszczyć dopiero w temperaturze od 60-90 stopni Celsjusza (Axelsson 1990). Wśród różnych gatunków figowców (fikusów) te o wielu małych listkach zawierają silniejsze alergeny (Axelsson 1991). Bardzo silne podobieństwo alergenów (reakcje krzyżowe) występuje:

  • pomiędzy różnymi gatunkami figowców (fikusów),
  • pomiędzy różnymi gatunkami figowców (fikusów), a owocami drzewa figowego (Ficus caria), czyli figami,
  • pomiędzy enzymami owocowymi figi (papaina), które zawarte są również np. w kiwi, ananasie i papai (Diez-Gomez 1998, van Ginkel 1997) oraz
  • pomiędzy alergenami fikusa i lateksem naturalnym (kauczukiem naturalnym) (Brehler 1998, Hovanec-Burns 1994, van Ginkel 1997).

Zagrożenie alergią przez alergeny benjamina

Po raz pierwszy zaobserwowano alergię typu I na benjamina u ogrodników i pracowników kwiaciarni w ramach chorób zawodowych (Axelsson 1985). Ogrodnicy i pracownicy kwiaciarni są z racji zawodu szczególnie narażeni na alergeny benjamina i mają przez to najwyższe ryzyko nabycia nadwrażliwości.

Podwyższone ryzyko uczulenia na benjamina mają oprócz osób narażonych zawodowo osoby ze skłonnościami do alergii oraz pacjenci ze schorzeniami alergicznymi (atopią). Z badań naukowych wynika, że dla ok. 6 procent pacjentów z alergią, którzy mają kontakt z benjaminem, istnieje ryzyko nabycia nadwrażliwości. Około połowa tych pacjentów rozwinie poprzez uczulenie objawy alergiczne (Axelsson 1987b). Pacjenci mają również takie symptomy jak nieżyt nosa i spojówek, astma, obrzęk twarzy oraz pokrzywka kontaktowa (bąble na skórze po kontakcie z alergenem) (Bircher 1993).

Większość pacjentów z alergią na benjamina wykazuje nadwrażliwość na lateks naturalny (Brehler 1998).

Diagnoza

Testy skórne przeprowadza się z użyciem świeżego mleczka lateksowego z liści benjamina. Ekstrakt ten może wywoływać, u niektórych pacjentów podrażnienia skóry, więc sensowne jest również zbadanie przeciwciał IgE na fikus benjamina.

Podsumowanie i zalecenia prewencyjne

Szerokie zastosowanie fikusa benjamina jako rośliny doniczkowej sprawia, że jest on znaczącym alergenem we wnętrzach pomieszczeń. Główna grupa ryzyka to osoby z zawodowym kontaktem i alergicy. Spośród pacjentów z alergią najbardziej narażeni są uczuleni na lateks naturalny ze względu na reakcyjność krzyżową pomiędzy benjaminem i lateksem naturalnym. Przy już istniejącej nadwrażliwości jedynym sensownym środkiem zaradczym będzie usunięcie rośliny z mieszkania. Zapobiegawczo zaleca się nie wstawiać fikusa do sypialni. Środki zaradcze służące usuwaniu kurzu sprawdzają się również dla zminimalizowania obciążenia alergenami fikusa (w sypialni unikać roślin i dywanów, regularnie wietrzyć, odkurzać i wycierać kurze). (Bliższe informacje w artykule Roztocze kurzu domowego).

Mimo że ryzyko uczulenia na fikusa jest istotnie niższe niż na roztocze kurzu domowego lub zwierzęta, to nie można bagatelizować alergii na benjamina, która występuje u 6-7 procent alergików. Rośliny z rodzaju figowców nie są idealnymi roślinami ozdobnymi dla alergików, a szczególnie tych uczulonych na lateks naturalny (Axelsson 1987b, Schmid 1993).

Mehr zum Thema Figowiec benjamina:

Diesen Artikel...

Stand: 5. April 2013 - 11:48 Uhr

Autor/Autorzy:

Źródło: 

© Gabi Schoenemann / PIXELIO