Bisfenol A w butelkach dla niemowląt

BabyflascheBisfenol A jest surowcem wyjściowym do produkcji poliwęglanu - plastiku o bardzo wszechstronnym zastosowaniu. Plastik ten spotykany jest w życiu codziennym bardzo często, ponieważ ze względu na bardzo dobre właściwości użytkowe (przejrzystość, dobra odporność na chemikalia i wysokie temperatury) znalazł wielorakie zastosowanie.

Na przykład, z poliwęglanu produkuje się płyty CD, sztuczne szkło, części samochodowe, armaturę, produkty stosowane w medycynie, artykuły gospodarstwa domowego i wiele innych wyrobów.

Zainteresowanie mediów skupiło się szczególnie na produkowanych z poliwęglanu butelkach dla dzieci. Są one bardzo lekkie, niemowlę może je samo trzymać i są nietłukące. Krytyka odnosi się do uwalnianego Bisfenolu A z takich plastikowych butelek.

Ile Bisphenolu A może się uwalniać?

Uwalnianie się ("migracja") Bisfenolu z wyrobów wyprodukowanych z poliwęglanu, które mają kontakt z żywnością, było szeroko badane (patrz: media).

Fabrycznie nowe butelki dla niemowląt z poliwęglanu, nie uwalniają mierzalnych ilości Bisfenolu A (P. Roehrig, 2010). Dopiero po długoletnim użytkowaniu, w wyniku procesów starzenia się, uwalnianie się Bisfenolu A nieznacznie wzrasta.

Podczas typowego użytkowania, uwalnianie się Bisfenolu A jest mniejsze niż 3 mikrogramy na kilogram żywności, a więc bardzo niewielkie. W ekstremalnych warunkach (w obecności gorącego alkoholu o temperaturze 60 stopni, ponad 24 godziny) w pojedynczych przypadkach może się uwalniać powyżej 20 mikrogramów Bisfenolu A na kilogram żywności (Unia Europejska 2001).

Magazyn konsumentów Öko-Test badał we wrześniu 2003 r. uwalnianie się tej substancji z butelek dla niemowląt (Ökotest 2003). Znaleziono, w normalnych warunkach użytkowania (napełnianie butelki ciepłym napojem), ślady Bisfenolu A, w zakresie kilku mikrogramów na litr płynu. Tylko podczas przygotowania pokarmu w butelce (podgrzanie) w kuchence mikrofalowej, zaobserwowano jego znaczne uwalnianie się.

Wszystkie mierzalne wyniki dla Bisfenolu A, w jednym z ostatnich (czerwiec 2010) badań w Austrii na ten sam temat, zawierały się pomiędzy wartościami około 300-1000 razy niższymi niż obowiązujące wartości dopuszczalne w UE.

Z przeglądu wielu publikacji naukowych na temat uwalniania się Bisfenolu A, można wyciągnąć w skrócie wniosek, iż w najbardziej niekorzystnych warunkach, należy liczyć się z 10 mikrogramami Bisfenolu A w 1 kg żywności (Komitet Naukowy ds. Żywności SCF, 2002).

Co mówi rozporządzenie o przedmiotach użytku codziennego i opakowaniach?

Rozporządzenie to w obowiązującym brzmieniu stanowi, iż najwyższa wartość Bisfenolu A w żywności, nie może przekroczyć 600 mikrogramów na jeden kilogram żywności. Wartość ta określana jest jako wartość migracji.

Oznacza to, że powyżej podana wartość dla uwalniania się Bisfenolu A, również w najbardziej niekorzystnych warunkach, jest wyraźnie, a mianowicie sześćdziesięciokrotnie niższa od wartości migracji.

Ocena zdrowotna

Dane toksykologiczne

Bisfenol A jest od około 50 lat poddawany badaniom toksykologicznym. Bisfenol A nie jest toksyczny z przebiegiem ostrym, nie wywołuje zmian w materiale genetycznym, nie uszkadza płodu i nie jest rakotwórczy (Komitet Naukowy ds. Żywności, SCF, 2002).

Bisfenol A należy do substancji o działaniu podobnym do estrogenu. Doświadczenia przeprowadzone na żabach, rybach i ptakach wykazały, że Bisfenol A tworzy wiązania na tzw. receptorze estrogenowym (miejscu wiązania dla żeńskich hormonów płciowych w komórce), co prowadzi do feminizacji, wad układu rozrodczego i innych efektów. Jednakże, takie zmiany wywołują tylko bardzo wysokie stężenia. Bisfenol A działa około 100 do 10 000 razy słabiej niż naturalny hormon płciowy estradiol (Federalny Urząd Ochrony Środowiska 2010).

Odnoszenie wyników badań na zwierzętach do człowieka

Ostatnie badania wykazały istotne różnice między ludźmi a gryzoniami.

Dotyczą one, po pierwsze, znacznie szybszego rozkładu w procesie metabolizmu Bisfenolu A u ludzi, a po drugie, szczególnej wrażliwości myszy na środowiskowe zanieczyszczenia o działaniu estrogenowym.

Różnice te muszą być uwzględnione przy odnoszeniu wyników badań prowadzonych na zwierzętach do ludzi (więcej szczegółów tekst informacyjny o Bisfenolu A).

Wchłanianie i rozkład w organizmie *

W przewodzie pokarmowym Bisfenol A jest dobrze wchłaniany i w procesie metabolizmu przechodzi w rozpuszczalne w wodzie związki ("glukuronian i siarczan Bisfenolu A"), następnie szybko wydalany jest przez nerki.

Okres półtrwania w organizmie jest krótszy niż 6 godzin.

Wpływ na organy

U ludzi, działanie podobne do estrogenu zachodzi, według najnowszej wiedzy, tylko pod wpływem wolnego Bisfenolu A, a więc jego metabolity glukuronian i siarczan Bisfenolu A, nie stanowią zagrożenia.

Według najnowszej wiedzy, u ludzi działanie podobne do estrogenu, zachodzi tylko pod wpływem wolnego Bisfenolu A. Jego metabolity glukuronian i siarczan Bisfenolu A nie stanowią więc zagrożenia.

Zagadnienie, czy i w jakim stopniu działanie to ma znaczenie dla ludzi, jest badane przez ekspertów i poddawane dyskusji.

W jaki sposób ocenia się uwalnianie BPA z butelek dla niemowląt?

Federalny Instytut Oceny Zagrożeń (BfR 2005 - 2010) (D):

Instytut BfR od dawna zajmuje się oceną Bisfenolu A w kontekście jego wpływu na zdrowie, a zwłaszcza jego działaniem w warunkach podobnych do tych, w jakich używają go konsumenci. Instytut regularnie ocenia doniesienia naukowe dotyczące Bisfenolu A i opatruje je komentarzem (patrz np. komentarz na temat najnowszych badań przeprowadzonych przez Stumpa i innych oraz Ryana i innych, z wiosny 2010).

W styczniu 2010 r., Instytut BfR po raz kolejny zajął stanowisko w sprawie Bisfenolu A w butelkach dla niemowląt i opublikował Listę najczęściej zadawanych pytań i odpowiedzi.

Podsumowanie BfR:

"Instytut BfR uważa, że zgodnie z obecnym stanem wiedzy nie jest konieczne rezygnowanie z używania butelek z poliwęglanu. Rodzice, którzy mimo to są niepewni, mają możliwość stosowania butelek szklanych. Trzeba tu jednak rozważyć, że w przypadku szklanych butelek występuje ryzyko potłuczenia.

Ponadto istnieje kilka innych, alternatywnych do poliwęglanu, tworzyw sztucznych, np. oferowane są butelki dla niemowląt z polipropylenu. Polipropylen zasadniczo uwalnia więcej substancji do środków spożywczych niż poliwęglan. Substancje migrujące są jednak oceniane pod kątem ich wpływu na zdrowie. Ustalone dla danych substancji dopuszczalne wartości migracji muszą być przestrzegane podczas ich użytkowania.

W sprzedaży znajdują są również buteleczki z polieterosulfonu i są reklamowane jako "B Free" - wolne od Bisfenolu. Surowce do produkcji tego tworzywa sztucznego są, w każdym razie do tej pory, znacznie mniej zbadane niż Bisfenol A."

Ocena z pediatrycznego punktu widzenia

Oczywiście, zrozumiałe jest pragnienie wszystkich matek, aby zapewnić swojemu dziecku to, co najlepsze i wolne od szkodliwie działających czynników. Ale czy jest tu powód do obaw?

Nie. Ilość Bisfenolu A, który zostaje uwolniony z butelki dla niemowląt z poliwęglanu, mieści się w zakresie kilku mikrogramów (milionowych części grama) dziennie, a więc znacznie poniżej obecnie dopuszczalnej dziennej dawki.

Zakładając, że niemowlę o wadze 5 kg wypijałoby dziennie 700 ml pokarmu dla dzieci z takiej buteleczki, to zawartość Bisfenolu A w płynie wynosiłaby 10 mikrogramów na litr płynu (ta wartość został podana jako najbardziej niekorzystny wariant.)

Dzienna dawka Bisfenolu A przyswojona przez dziecko wyniosłaby 7 mikrogramów. Dopuszczalna dawka spożycia wynosiłaby ok. 250 mikrogramów. Odpowiada to 35-krotnie niższej wartości od aktualnie obowiązującej "wartości granicznej TDI” (Tolerable Daily Intake - szacunkowa ilość substancji w przeliczeniu na kilogram masy ciała, która może zostać spożyta w ciągu jednego dnia bez spowodowania znaczącego ryzyka).

Należy zauważyć, że wartości dopuszczalne, w tym przypadku tolerowane dzienne spożycie TDI, są prawie zawsze określane z zapasem bezpieczeństwa w celu zapewnienia ochrony szczególnie wrażliwej grupie osób.

A ponieważ rozważony został najbardziej niekorzystny przypadek, to rzeczywista wchłaniana dawka jest jeszcze niższa, niż tutaj zakładano.

Aktualności (listopad 2010):

Zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej z dnia 26.11.2010 roku, od 1 marca 2011 roku produkcja, a od 1 czerwca sprzedaż butelek dla niemowląt z poliwęglanu na terenie Unii Europejskiej jest zabroniona.

Praktyczne zalecenia dotyczące przygotowania żywności dla niemowląt:

  • Z fabrycznie nowych butelek z poliwęglanu Bisfenol A praktycznie nie uwalnia się.
  • Żywność dla dzieci lub herbata nie powinny być podgrzewane w butelkach w kuchence mikrofalowej, ale podgrzane w naczyniu, a następnie przelane do butelki. W ten sposób temperatura pokarmu dla niemowląt może być lepiej kontrolowana.Butelki dla niemowląt nie powinny być uszkodzone (zadrapania, rysy.
  • Kto chce zrezygnować z butelek z poliwęglanu może zastąpić je butelkami ze szkła lub z innych tworzyw sztucznych (polipropylen, polieterosulfon). Te ostatnie są zwykle droższe. Polipropylen jest mleczny, co utrudnia kontrolę czystości butelki. Polieterosulfon jest mniej zbadany naukowo niż Bisfenol A.

Mehr zum Thema Bisfenol A w butelkach dla niemowląt:

Diesen Artikel...

Stand: 5. April 2013 - 11:53 Uhr

Autor/Autorzy:

Źródło: 

Grafik oben rechts (Babyflasche): © Ruth Rudolph / PIXELIO