Ambrozja bylicolistna

Opis rośliny

Ambrozja bylicolistnaNazwa łacińska to Ambrosia artemisiifolia (= A. elatior). Ambrozja bylicolistna należy do rodziny astrowatych i pochodzi z Ameryki Północnej. W USA budzi o dawna postrach wśród alergików, gdyż jest wyjątkowo silnym alergenem. 50% pacjentów z pyłkowicą w Ameryce Północnej reaguje na ambrozję.

Ambrozję bylicolistną łatwo pomylić z innymi roślinami.

Jak sama nazwa wskazuje, jest bardzo podobna do bylicy. Charakterystyczne dla ambrozji są jej liście o pierzastym kształcie, od spodu koloru zielonego. Ogonki liści są kosmato i odstająco owłosione.

Dokładniejsze ilustracje znajdują się pod adresem www.ambrosiainfo.de.

Występowanie

W ostatnim czasie ambrozja bylicolistna rozpowszechniła się na dużą skalę w Europie. Przypuszcza się, że przyczyniło się do tego ocieplenie klimatu i stale wzrastający międzynarodowy obrót towarami.

Ambrozja rośnie głównie na terenach niżowych do wysokości 400 m n.p.m. Do wzrostu potrzebuje odpowiednią ilość opadów w lecie, dlatego nie rozprzestrzenia się na obszarze śródziemnomorskim ani w Alpach.

W Niemczech zgłaszanych jest coraz więcej stanowisk ambrozji. Ostatnio znaleziono nawet dość duże skupiska, które znajdują się głównie na wschodzie i południu kraju.

Rozprzestrzenianie się ambrozji powoduje ogromne problemy dla alergików oraz zwiększa liczbę osób uczulonych. Aby uniknąć coraz większych strat w gospodarce Niemiec wywołanych wysokimi kosztami leczenia alergii i zwalczania ambrozji, postawiono sobie za cel zapobieżenie dalszemu rozprzestrzenianiu się tej rośliny.

Wiedza na temat dróg rozprzestrzeniania się ambrozji oraz jej stanowisk jest niezbyt powszechna.

Prawdopodobnie ambrozja zasiedla ogrody przydomowe, pola kwiatowe, place budów, obrzeża pól, niezagospodarowane przestrzenie, pobocza oraz tory kolejowe. Wymaga dużo światła i ciepła, ale również opadów. Niniejsza mapa pokazuje zasięg występowania ambrozji w Niemczech.

Drogi rozprzestrzeniania się ambrozji

Roślina rozmnaża się wyłącznie za pomocą nasion, które mogą przetrwać w ziemi nawet do 30-40 lat. Fakt ten sprawia, że jest bardzo odporna i na bardzo długo kolonizuje miejsce, w którym raz się zasiedliła.

Nasiona roznoszą się przeważnie następująco:

  • na krótki dystans z wiatrem
  • z zanieczyszczoną nasionami ziemią
  • w zanieczyszczonej karmie dla ptaków i zanieczyszczonym materiale siewnym
  • na powierzchni samochodów, maszyn oraz samolotów

Magazyn „Öko-Test“ jest zdania, że największym zagrożeniem jest zanieczyszczona karma dla ptaków, a szczególnie ziarno słonecznika sprowadzanie z krajów, gdzie ambrozja już się rozprzestrzeniła (np. z Węgier). Podczas zbiorów ziarno słonecznika zostaje zanieczyszczone ambrozją i w ten sposób dostaje się do ogródków w Niemczech. „Öko -Test“ zbadało pod tym kątem18 produktów z karmą dla ptaków, z których jedynie 3 były czyste. Wielu producentów jest świadomych problematyki i wprowadza dodatkowe kontrole jakości („Öko -Test“ 2007).

Problemy dla alergików

Alergen pyłków ambrozji jest wielokrotnie silniejszy niż alergeny roślin europejskich. Już znikoma dawka pyłku może wywołać u osób uczulonych gwałtowne reakcje alergiczne. Kontakt ze skórą może wywoływać podrażnienia. Te mogą wystąpić również u osób nie uczulonych.

Obecnie w Ameryce 10-20% populacji cierpi na alergię na pyłki ambrozji. Wśród alergików z pyłkowicą 75% reaguje na ambrozję. To obrazuje, jak wysoki jest jej potencjał alergiczny.

W ramach badania przeprowadzonego od października 2006 do sierpnia 2007 roku, przetestowano w Niemczech po raz pierwszy pacjentów pod kątem alergii na ambrozję. 504 pacjentów, którzy musieli poddać się testowi skórnemu punktowemu, zostało dodatkowo przebadanych na 4 ekstrakty z ambrozji. U 25,6% badanych stwierdzono nadwrażliwość na ambrozję.

Mimo, że nasiona kiełkują już w marcu, główny sezon kwitnienia ambrozji to połowa sierpnia do połowy września. Szczyt sezonu to początek września. Tym samym pyłki ambrozji to ostatni ważny alergen w przeciągu roku, który przedłuża okres cierpienia niektórych alergików (od połowy sierpnia do połowy października).

W tym roku serwis informacyjny mierzący pylenie w Niemczech zmierzył po raz pierwszy koncentrację pyłków ambrozji we wszystkich stacjach pomiarowych w celu lepszego oszacowania zagrożenia ambrozją na terenie Niemiec.

Dokładne dane na temat pylenia ambrozji i innych roślin w całej Europie znajdują się tutaj: www.donnerwetter.de/pollen/menu.hts .

Na pyłki ambrozji mogą występować alergiczne reakcje krzyżowe z prawie wszystkimi innymi astrowatymi, szczególnie jednak z pyłkami bylicy. Prawdopodobne jest wystąpienie reakcji krzyżowej z wszystkimi kwiatami wyglądającymi jak margaretki lub stokrotki, np. z nawłocią, słonecznikiem, rumiankiem czy arniką. W Ameryce Północnej zaobserwowano tego rodzaju reakcje m.in. z bananami i melonami. Nadwrażliwość na ambrozję jest głównie, dlatego tak niebezpieczna, gdyż powoduje wiele możliwych reakcji krzyżowych.

Prewencja

Aby utrudnić ekspansję ambrozji, należy wyszukiwać i usuwać jej stanowiska.

Bawarski Urząd Zdrowia i Kontroli Żywności wystosował następujące polecenia

  • Zanim kupisz karmę dla ptaków, spytaj, czy jest nie jest zanieczyszczona nasieniem ambrozji.
  • Wiosną obserwuj miejsce pod karmnikiem.
  • Jeżeli zauważysz młode rośliny ambrozji (patrz zdjęcie powyżej), wyrwij je z korzeniem przed zakwitnięciem używając rękawic i wyrzuć do śmietnika.
  • Jeżeli usuwasz roślinę w czasie kwitnienia, użyj rękawic i maski ochronnej. Rośliny wyrzuć do śmietnika w torebce plastikowej. Duże rośliny należy uprzednio rozdrobnić (szpadlem, sekatorem)! Nie wyrzucaj kwitnących roślin na kompost, ponieważ pyłki mogą jeszcze latać a roślina może jeszcze rosnąć.

Osoby z alergią nie powinny wykonywać powyższych prac. (Źródło www.lgl.bayern.de)

Zgłaszanie stanowisk ambrozji

Jeżeli zauważysz większe skupisko ambrozji, koniecznie poinformuj odpowiednie instytucje. Można dokonać zgłoszenia online na stronie internetowej instytutu Julius-Kuehn-Institut. Formularz zgłoszenia online znajduje się również na stronie internetowej www.ambrosiainfo.de.

Mehr zum Thema Ambrozja bylicolistna:

Diesen Artikel...

Stand: 5. April 2013 - 11:43 Uhr

Autor/Autorzy:

Źródło: 

Mit freundlicher Genehmigung der U.S. Geological Survey.