Alergia pokarmowa

Podstawowe informacje na temat alergenów znajdują się w rubryce Alergeny i pod hasłem „Alergeny”.

Nasze pożywienie zawiera alergeny, które jednak w wyniku trawienia i przyzwyczajenia się do nich naszego układu odpornościowego (rozwój tolerancji) w większości przypadków nie stanowią problemu dla alergików. Niestety, zdarza się jednak, że alergeny pokarmowe nie są akceptowane przez -> układ immunologiczny i wywołują alergie. Istnieją pewne pokarmy, które powodują alergie częściej niż inne.

Główne alergeny pokarmowe u dzieci różnią się od tych u osób dorosłych. W dzieciństwie 95 procent alergii pokarmowych spowodowanych jest jedynie kilkoma alergenami, jak:

  • mleko
  • jaja kurze
  • orzechy
  • soja
  • pszenica
  • ryby

U osób dorosłych alergie na wyżej wymienione alergeny są rzadkie, a wyraźnie przeważają alergeny warzyw i owoców, które są podobne do alergenów pyłkowych. W wielu przypadkach to nie alergeny pokarmowe są bezpośrednią przyczyną uczulenia, lecz działają jako alergeny krzyżowe. Przykład: osoby uczulone na pyłek brzozy często nie tolerują jabłek, ponieważ główny alergen pyłku brzozy i jabłka są bardzo podobne. (Więcej informacji na temat w opisie objawów chorobowych "Zespołu alergii jamy ustnej").

Charakterystyka alergenów pokarmowych

  • Alergeny pokarmowe, podobnie jak pleśnie, są trudną grupą alergenów. Żywność może zawierać bardzo różne alergeny. W większości są to cząsteczki białka o różnej wielkości i kształcie. Te złożone struktury mają różne właściwości fizyczne. Mogą one być albo stabilne albo bardzo wrażliwe (labilne) na ciepło, kwas żołądkowy lub enzymy trawienne, co ma wpływ na ich tolerancję przez uczulonych pacjentów. Labilny alergen (marchew gotowana zamiast surowej) może w czasie przyrządzania jedzenia stracić swoje właściwości alergizujące i stać się dobrze tolerowanym dla pacjenta. Alergeny stabilne również po przetworzeniu są przez -> układ immunologiczny rozpoznawane jako alergen i dlatego nawet ugotowane wywołują dolegliwości (np. seler zawiera bardzo stabilne alergeny). Nie zawsze pacjent jest uczulony na wszystkie alergeny danego środka żywnościowego. Nie zawsze pacjent jest uczulony na wszystkie alergeny danego środka żywnościowego. Szczególnie produkty zawierające alergeny stabilne i labilne mogą być bardzo różnie tolerowane przez pacjentów. Na przykład, jeśli pacjent jest uczulony na labilne alergeny mleka, to gotowanie i przetworzenie go na ser może spowodować u tego pacjenta tolerancję produktów mlecznych. Jednak niektórzy pacjenci uczuleni na inny alergen mleka, nie tolerują żadnych produktów mlecznych.
  • Uzyskanie składu alergenu określonego środka żywnościowego do produkcji wyciągów testów alergicznych jest niezwykle trudne. Za pomocą testów skórnych dostępnych na rynku nie można do dzisiaj zdiagnozować każdego uczulenia. Z tego powodu alergolodzy wolą w dalszym ciągu stosować w diagnostyce naturalny, rodzimy alergen (niezmienione mleko, jabłko, marchew), jako ekstrakt alergenowy.
  • Kto reaguje alergią na określony pokarm, powinien go unikać - co w życiu codziennym nie jest łatwe. W gotowych daniach i żywności przetworzonej alergeny pokarmowe często występują w ukryciu. Przyczyną są przepisy, które nakazują umieszczanie ich nazw dopiero od pewnego stężenia w produkcie; stąd wiele substancji o alergizującym potencjale nie widnieje na opakowaniu. Substancje takie jak oleje, które są wykorzystywane do przygotowywania żywności przetworzonej, mogą jeszcze zawierać jako „zanieczyszczenia” białka (proteiny). Te alergeny są zawarte w produkcie końcowym jedynie jako pozostałości. Jednak nawet bardzo niskie stężenie może zaszkodzić alergikom.
  • Od listopada 2007 roku, zgodnie z Dyrektywą UE 2007/68/WE, na wykazie składników produktów żywnościowych musi być zdeklarowane, jeżeli zawiera któryś z 14 najczęstszych alergenów dla alergii i nietolerancji pokarmowych jak poniżej:
  • skorupiaki i ich produkty,
  • jaja i ich produkty,
  • ryby i ich produkty,
  • orzeszki ziemne ich produkty,
  • soja i jej produkty,
  • mleko i jego produkty (łącznie z laktozą),
  • orzechy tj. migdały, pistacje, orzechy laskowe, orzechy włoskie, orzechy nerkowca, pekany, orzechy brazylijskie, orzechy makadamia i orzechy Queensland oraz ich produkty,
  • seler i jego produkty,
  • gorczyca i jej produkty,
  • nasiona sezamu i jego produkty,
  • dwutlenek siarki i siarczyny (stężenie większe niż 10mg/kg lub 10mg / l), przeliczone na SO2,
  • łubin i jego produkty,
  • zboża zawierające gluten (pszenica, żyto, jęczmień, owies, orkisz, kamut lub ich szczepy hybrydowe) i otrzymane z nich produkty,
  • mięczaki i ich produkty.

Szczególnie problematyczne stabilne alergeny pokarmowe

  • Często bardzo obciążającą dla pacjentów jest alergia wywołana przez orzeszki ziemne i ryby. Nie rzadko powodują one ciężkie reakcje anafilaktyczne. Ponadto alergie rzadko mijają z wiekiem. (Informacje na ten temat w opisie "reakcja anafilaktyczna"). Dlatego badanie tych alergenów jest tak ważne. Anafilaksje mogą wystąpić już przy najniższej wdychanej dawce (inhalacja) lub kontakcie z błoną śluzową jamy ustnej. Wiele wskazuje na to, że zjawisko to jest związane z wysoką stabilnością poszczególnych alergenów.
  • Głównymi alergenami orzeszków ziemnych są wszystkie białka (proteiny) ze znaczną odpornością na ślinę i sok żołądkowy. Znane są opisy przypadków, w których tylko otwarcie torebki z orzeszkami ziemnymi (inhalacja) lub resztki oleju z orzeszków ziemnych w sałatkach lub smażonych potrawach, wywołały ciężkie reakcje alergiczne. Z tego też względu alergeny te są szczególnie niebezpieczne, jeśli są ukryte w pożywieniu, w którym się ich wcale nie spodziewamy.

Profesjonalne doradztwo żywieniowe dla pacjentów z alergią pokarmową jest więc bardzo ważne i pomaga zorientować się w „dżungli” ofert produktów żywnościowych.

Porady żywieniowe znajdują się pod adresem Deutsche Allergie- und Asthmabund (DAAB) (Niemieckie Stowarzyszenie Astmy i Alergii). Istnieją również organizacje zawodowe doświadczonych w alergologii dietetyków, którzy mogą udzielić dalszej pomocy i wskazać adresy. (Patrz linki w części „Źródła i dodatkowa literatura”).

Mehr zum Thema Alergia pokarmowa:

Diesen Artikel...

Stand: 15. Mai 2013 - 11:04 Uhr

Autor/Autorzy: