Pseudoalergia

PseudoalergiaPseudoalergia opisuje reakcje nietolerancji, których objawy są podobne do klasycznej reakcji alergicznej typu natychmiastowego. Nie można jednak stwierdzić reakcji immunologicznej z udziałem przeciwciał IgE. W przeciwieństwie do „prawdziwej alergii”, w której reakcja następuje po kilku minutach, w pseudoalergii objawy występują z opóźnieniem 4 godzin lub więcej. Objawy chorobowe trwają dłużej niż przy alergii.

Rozróżnienie na „pseudoalergię” i „prawdziwą alergię” nie znaczy jednak, że osoby nią dotknięte nie są chore. Pseudoalergia nie jest chorobą wymyśloną, lecz może sprawiać równie ciężkie problemy jak alergie właściwe.

Przyczyny

„Alergia prawdziwa“

W przypadku reakcji alergicznej z udziałem przeciwciał IgE, „alergii prawdziwej”, dochodzi do tworzenia przeciwciał IgE (uczulenia swoistego). Pobudzają one mastocyty, które następnie uwalniają histaminę. Histamina wywołuje reakcję alergiczną.

Pseudoalergia

Niektóre substancje mogą aktywować mastocyty niespecyficznie, czyli bez udziału przeciwciał IgE. Skutkiem jest wydzielanie histaminy i wystąpienie reakcji pseudoalergicznej. Niektóre produkty spożywcze zawierają wolną histaminę. Należą do nich niektóre rodzaje ryb, takie jak tuńczyk i sardynki. W przypadku pseudoalergii histamina dostaje się przez śluzówkę jelita do organizmu. Podobnie jak w przypadku „prawdziwej alergii”, histamina wywołuje reakcję pseudoalergiczną. Oprócz tego, sztuczne dodatki do żywności, takie jak barwniki spożywcze, konserwanty, zagęszczacze i substancje aromatyzujące mogą aktywować makrofagi. Mechanizm ten prowadzi do zmian w otaczających tkankach, co wywołuje objawy podobne do alergii.

Symptomy

Pseudoalergia objawia się najczęściej w następujący sposób:

  • swędzące bąble (pokrzywka)
  • obrzęk Quinckego
  • katar
  • polipy w nosie (polyposis nasi)
  • dolegliwości astmatyczne
  • objawy żołądkowo-jelitowe
  • reakcje w obrębie układu krążenia

Istnieją poszlaki, że u niektórych pacjentów składniki żywności mogą również pogarszać atopowe zapalenie skóry (neurodermitis). Nie wyjaśniono jeszcze, czy są to reakcje alergiczne czy pseudoalergiczne (Reese i inni 2008). Według danych dostarczonych przez Niemieckie Stowarzyszenie Astmy i Alergii (daab) u jednej trzeciej dzieci z AZS występują prawdziwe alergie z udziałem przeciwciał IgE na produkty żywnościowe, przy czym mogą one zaniknąć do wieku szkolnego. Na podstawie wyników wielu badań naukowych stwierdzono, że również typowe pseudoalergeny, takie jak sztuczne dodatki do żywności, mogą pogarszać neurodermitis. Częstotliwość występowania objawów pseudoalergicznych o znaczeniu klinicznym jest trudna do oszacowania. Dane dostarczane przez literaturę naukową są bardzo rozbieżne (Reese i inni 2008).

Czynniki wywołujące pseudoalergię

Oprócz leków przeciwbólowych i antyreumatycznych (niesteroidowe leki przeciwzapalne NLPZ, NSLPZ) oraz środków zwiotczających i kontrastowych głównymi pseudoalergenami są szczególnie sztuczne dodatki do żywności. Do pseudoalergenów należą dodatki takie jak: barwniki, konserwanty oraz substancje w nich zawarte jak aminy biogenne, związki kwasu benzoesowego i prawdopodobnie aromaty. Pewne produkty żywnościowe, jak niektóre rodzaje ryb i owoców mogą wywoływać symptomy poprzez wysoką zawartość histaminy.

Diagnoza

W przypadku pseudoalergii  układ immunologiczny nie bierze udziału i nie wytwarza przeciwciał IgE. Dlatego badania krwi nie przynoszą żadnych wyników. Również testy skórne nie nadają się do rozpoznania pseudoalergii.

Do postawienia jednoznacznej diagnozy nadaje się wyłącznie unikanie podejrzanej substancji i ponowny test prowokacji (ekspozycja). Takie postępowanie jest dość skomplikowane. Jeżeli objawy nie trwają długo i nie wystąpią ponownie, można zrezygnować z diety w celach diagnostycznych. Jeżeli natomiast dolegliwości trwają wiele tygodni, godna polecenia jest czterotygodniowa dieta uboga w pseudoalergeny. W przypadku chronicznej  pokrzywki można oczekiwać ewentualnych efektów dietetycznych dopiero po upływie 2 – 3 tygodni. W bardzo ciężkich przypadkach pomocna może być dieta ziemniaczano - ryżowa stosowana przez określony czas. Taką dietę można przeprowadzić po konsultacji z lekarzem. Szczególnie dzieci narażone są na niedobory żywieniowe spowodowane dietą. Testy prowokacyjne na podejrzane substancje można rozpocząć dopiero po zaniknięciu objawów w czasie stosowania diety eliminującej pseudoalergeny. Czasami taka dieta prowadzi do wyleczenia (Reese i in. 2008). Dokładny opis postępowania diagnostycznego znajduje się w wytycznych sformułowanych przez Niemieckie Towarzystwo Alergologii i Immunologii Klinicznej (DGAKI).

Porady dla pacjentów z pseudoalergią pokarmową

Zawsze przez zakupem należy sprawdzać skład produktów i unikać towarów, które zawierają chemiczne dodatki do żywności oraz/lub naturalne pseudoalergeny.

Wskazówki odnośnie ewentualnych pseudoalergenów można znaleźć na liście dodatkowych substancji i składników produktów spożywczych od E100 do E1518, obejmującej barwniki, konserwanty, substancje żelujące, substancje zagęszczające, regulatory wilgotności, emulgatory, wzmacniacze smaku (glutaminian sodu), przeciwutleniacze, substancje przeciwzbrylające, słodziki/ zamienniki cukru, środki spulchniające, zagęstniki, ulepszacze, skrobia modyfikowana, środki pianotwórcze, antyspieniacze, topniki, stabilizatory, aromaty.

Niedoskonałości rozporządzenia o oznaczaniu produktów spożywczych

Następujące produkty mogą zawierać niezdeklarowane dodatki do żywności:

  • produkty sprzedawane luzem, bez opakowania, produkty przerobione (np. chleb, ciasta, ciastka, wędliny, sałatki),
  • produkty ziemniaczane (krokiety, frytki, obrane ziemniaki itp.),
  • wiele napojów alkoholowych,
  • czekolada, bombonierki itp.,
  • produkty zawierające w składzie produkty złożone (np. komponenty owocowe w jogurcie).

Oprócz tego możliwe są jeszcze reakcje nietolerancji na substancje naturalne (nietolerancja laktozy, histaminy – histaminoza itd.).

Ważne jest obszerne i indywidualne doradztwo przez dietetyka.

Mehr zum Thema Pseudoalergia:

Diesen Artikel...

Stand: 21. Mai 2013 - 10:40 Uhr

Autor/Autorzy:

Źródło: 

Grafik oben rechts (Fruchtgummi): © Lizzy Tewordt / PIXELIO