Nietolerancja laktozy

Nietolerancja laktozy nie jest alergią, lecz nietolerancją pokarmową wskutek niedoboru enzymu!

Laktoza występuje w mleku, produktach mlecznych, jak również w wielu środkach spożywczych produkowanych na skalę przemysłową oraz w niektórych lekach.Laktoza (łac. "mleko", cukier mleczny) jest dwucukrem (disacharydem) zbudowanym z cukrów prostych galaktozy i glukozy. Laktoza występuje w mleku, produktach mlecznych jak twaróg, ser, w wielu środkach spożywczych produkowanych na skalę przemysłową oraz w niektórych lekach.

W jelicie cienkim enzym laktaza rozkłada laktozę na składowe cukry proste galaktozę i glukozę, które są wchłaniane w jelicie i przechodzą do krwiobiegu. Laktaza jest zazwyczaj w wystarczającej ilości obecna w jelicie. Jeśli w jelicie cienkim brak jest tego enzymu, lub występuje w niewystarczającej ilości, to cukier mleczny wędruje dalej do jelita grubego. Tutaj jest trawiony przez bakterie, przy czym powstają gazy i inne produkty przemiany materii, które mogą powodować wzdęcia. Ponadto laktoza przyciąga wodę, co u wielu pacjentów skutkuje biegunką.

Pacjenci z nietolerancją laktozy wykazują niedobory enzymu: enzym laktaza występuje u nich w mniejszej ilości lub go brak. Wada enzymatyczna może być wrodzona (objawy nietolerancji laktozy można już zauważyć w dzieciństwie) lub może być wywołana przez niektóre choroby jelit (np. celiakię, chorobę Crohna). Niedobór enzymu może również wystąpić po zabiegach operacyjnych na jelicie lub wskutek przyjmowania niektórych antybiotyków.

Diagnoza

Nietolerancja laktozy może być zdiagnozowana na różne sposoby:

  • Samoobserwacja dostarcza pierwszych wskazówek, jeśli po wypiciu szklanki mleka, w krótkim czasie wystąpią powyżej opisane objawy, może to oznaczać nietolerancję laktozy.
  • Test na nietolerancję laktozy, w którym rozpuszcza się większą ilość czystej laktozy w wodzie, a następnie mierzy poziom cukru we krwi. Jeśli poziom cukru we krwi pozostaje niezmieniony lub zwiększa się tylko niewielkim stopniu to oznacza, że laktoza nie jest rozkładana w jelicie cienkim na galaktozę i glukozę (= cukier we krwi).
  • Test oddechu na zawartość wodoru: mierzy się zawartość wodoru w wydychanym powietrzu. Wodór tworzy się podczas rozkładu laktozy przez florę jelitową.

Leczenie

W zależności od zalecenia lekarza i dietetyka leczenie polega na unikaniu środków spożywczych i produktów zawierających laktozę, przejściu na mleko sojowe, przetwory mleczne o niskiej zawartości laktozy (oznaczenie na etykiecie: "- L"), ewentualnie również na przyjmowaniu leków, które zawierają enzym laktazę.

Możliwe jest także występowanie laktozy w aromatach, pieczywie, pastach do smarowania pieczywa, konserwach rybnych i warzywnych, majonezie, sosach do sałatek, pakowanej żywności, czekoladzie i słodyczach, wędlinach i zagęszczaczach.

Częstotliwość występowania

W historii ludzkości występowanie nietolerancji laktozy u osób dorosłych jest "normalne". Europejczycy w epoce neolitu i mezolitu nie byli w stanie trawić laktozy. Analiza komórek DNA mumii znanej jako Ötzi – „człowiek lodu”, wykazała, że człowiek ten zmarły około 5000 lat temu cierpiał na nietolerancję laktozy. Dopiero, kiedy zaczęto hodować zwierzęta domowe około 12000 lat temu, tolerancja laktozy zaczęła stopniowo wzrastać w populacji.

Do tej pory ludzie dorośli w wielu częściach świata nie mogą trawić laktozy, jak to pokazuje poniższy przegląd:

Dane w procentach populacji:

Europa:

  • Europa Północna 1 - 18 %
    - poszczególne kraje: Niemcy 15 - 20 %
    - Szwecja ok. 1 %
    - Włochy 50 - 70 %

Północna Ameryka:

  • ludność rasy białej 5 - 20 %
  • ludność rasy czarnej 70 %

Afryka:

  • ludność rasy czarnej 80 - 90 %

Azja: 80 - 100 %

Mehr zum Thema Nietolerancja laktozy:

Diesen Artikel...

Stand: 17. Januar 2014 - 12:25 Uhr

Autor/Autorzy:

Źródło: 

Grafika w prawym górnym rogu (szklanka z mlekiem): © Thorben Wengert / PIXELIO.