Alergia na pyłki (pyłkowica)

PollenallergieSzczególnie wiosną i latem alergeny występujące w pyłkach niektórych drzew, traw, ziół oraz żyta powodują alergię na pyłki i dokuczają wielu ludziom. Ze względu na różne okresy kwitnienia mogą wywoływać reakcje alergiczne od lutego do października.

Najbardziej znane i najczęstsze są alergie na pyłki drzew kwitnących wczesną wiosną, takich jak leszczyna, olcha i brzoza oraz na trawy i pyłki zbóż. Podczas wdychania ziaren pyłku i uwolnienia alergenu u osób wrażliwych, które są na te alergeny uczulone, dochodzi do silnej reakcji alergicznej, tzw. reakcji natychmiastowej lub reakcji typu I z udziałem przeciwciał IgE.

Symptomy

Skutkiem jest kichanie, cieknący nos, obrzęk nosa (zatkany nos) lub czerwone, swędzące oczy czy wrażenie ciała obcego w oczach. Po kontakcie z pyłkami może też wystąpić wysypka lub obrzęk przede wszystkim na twarzy. Z biegiem czasu mogą pojawić się następne alergie na inne substancje. Dodatkowo istnieje ryzyko powstania astmy alergicznej, czyli progresja objawów chorobowych lub tzw. „marsz alergiczny”. Pierwszymi objawami są kaszel i bezdech.

Odpowiednio wcześnie wdrożone leczenie może przeciwdziałać takiemu rozwojowi choroby (patrz immunoterapia swoista). Możliwe jest, że pacjenci z pyłkowicą reagują alergicznie na pewne produkty spożywcze. Z powodu podobnej struktury alergenów w pyłkach i niektórych produktach może dojść do zespołu alergii jamy ustnej.

Częstość występowania

Ostatnimi laty notuje się coraz więcej zachorowań na alergię na pyłki wśród dzieci i dorosłych.   Potwierdzają to dane z Niemiec wschodnich i zachodnich oraz całego świata (Spezialbericht Allergien 2000, European Allergy White Paper 1997, Mutius 1998, Weißbuch Allergie in Deutschland 2000, Badanie środowiskowe Dzieci w Niemczech KUSS 2007) (patrz tabela "dalsze informacje" pod hasłem "częstotliwość występowania").

Nie można jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, dlaczego przybywa alergii, a zwłaszcza alergii na pyłki. Nie jest jasne, czy przybywa roślin pylących. Zanotowano jednak, że ilość pyłku w powietrzu wzrasta.

Powody owego zjawiska również nie zostały jeszcze wyjaśnione (Frei 1998). Poddaje się pod dyskusję, czy – zwłaszcza w miastach – istnieje tutaj jakiś związek między „stresem” dla drzew spowodowanym szkodliwymi substancjami w powietrzu i ewentualnie w glebie. Taki stres prowadzi do zmiany pyłku a szczególnie siły alergenów pyłkowych (Schinko 1994, Behrendt 2001, Emberlin 1998, Breiteneder 1998).

Jest więc możliwe, że przy tej samej liczbie drzew wyraźnie wzrośnie wytwarzana przez nie ilość pyłku i ilość alergenu, co z kolei spowoduje silniejsze objawy u alergików. Tym tłumaczy się coraz bardziej intensywne symptomy alergii na pyłki w obszarach miejskich. Oprócz tego istotna dla drzew jest również podaż substancji odżywczych oraz otoczenie budowlane (Helander 1997). Rośliny produkują pyłek wtedy, gdy warunki klimatyczne są optymalne dla rozmnażania się i rozprzestrzeniania. Zmiany klimatyczne mogłyby więc być przyczyną zmian pylenia roślin oraz dolegliwości pacjentów z pyłkowicą (Krämer 2001).

Diagnoza

Ważna jest dobra obserwacja objawów (anamneza). Jeśli chodzi o katar alergiczny, to musi istnieć związek czasowy pomiędzy obciążeniem alergenami podczas pylenia roślin a wystąpieniem objawów. Pomocne jest prowadzenie dzienniczka do notowania objawów. Testy alergologiczne muszą potwierdzić podejrzenie uczulenia na domniemane pyłki. (Dalsze informacje na temat testów alergologicznych znajdują się w artykule poniżej.)

Pojedynczy, dodatni wynik testu alergicznego nie oznacza jeszcze alergii. Wywiad lekarski i wyniki testu muszą współgrać. Jedynie w przypadkach niejednoznacznych alergię potwierdzi lub wykluczy bezpośredni test prowokacyjny, w którym doprowadza się do kontaktu śluzówki nosa lub spojówki oka pacjenta z podejrzewanym alergenem pod kontrolą lekarską i obserwuje zachodzące reakcje.

Leczenie, terapia

(patrz również "Dalsze informacje" - ogólna terapia alergicznego nieżytu nosa.)

Unikanie alergenów

Ważnym aspektem terapii jest unikanie alergenów. W przypadku alergii na pyłki jest to jednak niezbyt możliwe i często tylko w sposób indywidualny we wnętrzach.

  • Pylenie może być różnej intensywności w zależności od regionu i pory dnia. We wczesnych godzinach porannych poza miastem pylenie jest najsilniejsze. W mieście wzrasta koncentracja pyłku przed południem, a w dużych miastach osiąga maksimum dopiero wieczorem. W tym czasie należy zamknąć okna. Przy dużym natężeniu pyłków należy unikać pobytu na świeżym powietrzu, zwłaszcza na otwartej przestrzeni. Zalecane są spacery w lesie liściastym, gdyż tam pyłki kwiatów są odfiltrowane.
  • Regularnie płukać włosy wieczorem, najlepiej co dzień.
  • Alergicy powinni odpowiednio planować urlop, tak że w czasie pylenia uczulających go roślin, wyjeżdżać w inne strefy klimatyczne. Na wyspach, nad morzem, w wysokich górach lub na terenach leśnych powietrze zawiera mało pyłku.
  • Niemiecki Serwis Pogodowy oferuje aktualną prognozę pylenia, którą można codziennie sprawdzić na stronie internetowej. Pollenflug.org oferuje prognozę dla całej Europy. Należy kliknąć na wybrany kraj. Ułatwia to planowanie podróży turystom z alergią.
  • Wczasy na wsi w gospodarstwie nie są zbyt korzystne.
  • Drobny pył pochodzący z ruchu ulicznego może pogarszać symptomy alergii, ponieważ cząsteczki pyłu przyczepiają się do pyłku i nasilają jego działanie.

Aby zlikwidować pyłki w swoim otoczeniu nie wystarczą zabiegi ogrodnicze. Pyłki przemieszczają się na odległość wielu kilometrów. Z drugiej strony warto byłoby w planowaniu zieleni miejskiej uwzględnić również kryteria alergologiczne, aby w ten sposób przynajmniej nie zwiększać obciążenia alergenami.

Terapia lekowa

Na rynku do dyspozycji jest duży wybór bardzo skutecznych leków o małych działaniach ubocznych mających zastosowanie zarówno w celu zapobiegania jak i zwalczania objawów. Zasadą terapeutyczną jest wczesne wdrożenie regularnej terapii lekowej w celach zapobiegawczych. Bliższe informacje znajdują się w następujących artykułach na tym portalu:

  • ogólna terapie alergicznego nieżytu nosa
  • alergiczny nieżyt nosa, katar sienny
  • alergiczne zapalenie spojówek

Opis terapii można znaleźć również w serwisach internetowych, takich jak Netdoktor, Onmeda lub www.pollenstiftung.de.

Jeżeli mimo terapii ochronnej wystąpią objawy alergii, można wdrożyć terapie zmniejszające symptomy (patrz poniżej).

Immunoterapia swoista – odczulanie

Ostre objawy alergii na pyłki występują jednak na nowo w każdym sezonie pylenia. Lepiej jest więc zwalczyć właściwą przyczynę alergii metodą odczulania, czyli immunoterapią swoistą.

Przy odczulaniu podskórnym (SCIT) odpowiednie ekstrakty alergenów wstrzykiwane są pod skórę. Dla wielu alergenów udowodniono ich skuteczność (Kleine-Tebbe i inni 2009).

Względnie nowa jest możliwość odczulania podjęzykowego (SLIT). Ekstrakty alergenów podawane są pod język w formie aerozolu, tabletki lub kropli, gdzie pozostają przez chwilę a następnie zostają połknięte.

Skuteczność odczulania podjęzykowego została udowodniona w wielu badaniach naukowych dla kataru siennego wywołanego pyłkami zbóż. Dla innych alergenów (roztocze kurzu domowego, sierść zwierząt i pleśnie) dowody są jeszcze niewystarczające. Nie ma jeszcze wystarczająco dużo badań dotyczących skuteczności w leczeniu astmy alergicznej. Ze względu na brak danych zaleca się stosowanie odczulania podjęzykowego tylko wtedy, gdy nie wchodzi w rachubę odczulanie podskórne (Kleine-Tebbe i inni 2009).

Szczegółowe informacje na temat immunoterapii swoistej znajdują się tutaj.

Dalsze informacje na temat metod leczenia, prognozy i profilaktyki znajdują się w okienku informacyjnym na końcu tej strony.

Mehr zum Thema Alergia na pyłki (pyłkowica):

Diesen Artikel...

Stand: 21. Mai 2013 - 10:38 Uhr

Autor/Autorzy:

Źródło: 

Die Grafik oben rechts (Roggen) verwenden wir mit freundlicher Genehmigung von Pharma Diagnostics.