Wrażliwość - nadwrażliwość na pole elektromagnetyczne

Co rozumiemy pod pojęciem wrażliwości i nadwrażliwości na pole elektromagnetyczne?

Oba pojęcia opisują szczególną wrażliwość organizmu na pole elektromagnetyczne (EMF). Z tego powodu często używa się nazwy w języku angielskim "electromagnetic hypersensitivity".

Oba pojęcia mają za zadanie opisać wpływ pola na zdrowie.

Wrażliwość na pole elektromagnetyczne to mocniejsza niż u przeciętnego człowieka (subiektywna) zdolność wyczuwania pola elektromagnetycznego. Nie musi być ona związana z negatywnymi skutkami zdrowotnymi.

Nadwrażliwość na pole elektromagnetyczne łączy się z powstaniem objawów chorobowych jako skutek oddziaływania pola elektrycznego i elektromagnetycznego. Czasem z pojęciem nadwrażliwości kojarzy się przekonanie, że "pole elektryczne i elektromagnetyczne wywołuje choroby".

Niestety oba pojęcia używane są zamiennie i mylnie zarówno przez media naukowe jak i masowe, co utrudnia zrozumienie tego skomplikowanego tematu i może prowadzić do nieporozumień.

Wyżej przytoczone definicje opierają się na propozycji Prof. N. Leitgeba oraz użyciu pojęć jak w karcie charakterystyki WHO nr 296 dotyczącej powyższego tematu.

Jakie pola powodują wrażliwość i nadwrażliwość?

  • pola o ekstremalnie niskich częstotliwościach (ELF): trakcje kolejowe, tramwajowe, transformatory
  • pola o niskich częstotliwościach (sieci elektroenergetyczne) i pola o częstotliwościach w tysiącach Hz (komputery, telewizja)
  • pola o wysokich częstotliwościach (radio, telewizja, telefonia komórkowa, telefony bezkablowe)

Na jakie objawy uskarżają się osoby nadwrażliwe?

Nadwrażliwość na pole elektromagnetyczne charakteryzuje się występowaniem wielu niespecyficznych symptomów. 

Obejmują one objawy dermatologiczne (zaczerwienienie skóry, mrowienie) oraz neurasteniczne/wegetatywne (problemy z koncentracją, zawroty głowy, kołatanie serca, kłopoty z trawieniem). Objawy te faktycznie występują u osób dotkniętych nadwrażliwością, jednak różnią się nasileniem i ekspresją.

Na nadwrażliwość uskarża się więcej osób w krajach skandynawskich i w Niemczech niż np. w Wielkiej Brytanii, Austrii czy Francji.

Badania naukowe

Większość przeprowadzonych dotychczas badań wskazuje, że osoby z deklarowaną nadwrażliwością na pole wyczuwają pole elektromagnetyczne z tą samą (nie)dokładnością, co osoby bez dolegliwości.

W warunkach kontrolnych podczas podwójnie ślepej próby dowiedziono, że nasilenie objawów nie zależy od wysokości narażenia na pole elektromagnetyczne. Również badanie EPROS na temat jakości snu nadwrażliwych mieszkańców w sąsiedztwie stacji bazowych pod kierownictwem Prof. Leitgeba w warunkach domowych nie dostarczyło niezbitych dowodów na zaburzenia snu spowodowane polem elektromagnetycznym.

Niewykluczone, że dolegliwości przypisywane oddziaływaniu pola elektromagnetycznego odzwierciedlają raczej niekorzystne warunki w miejscu pracy (np. przy komputerze, mrugające światło, stres) lub problemy we wnętrzu budynku (np. pleśnie, zanieczyszczenia powietrza w pomieszczeniach, infradźwięki itd.).

Nadwrażliwość na pole elektromagnetyczne wykazuje wiele podobieństw do nadwrażliwości na chemikalia i zapachy (MCS). W obu przypadkach objawy są niespecyficzne i brakuje podstaw toksykologicznych tudzież udowodnionego mechanizmu działania.

Zjawisko "wrażliwości i nadwrażliwości na pole" było badane dokładniej w Niemczech, w ramach specjalnego programu naukowego dotyczącego telefonii komórkowej, w badaniu epidemiologicznym i na probantach:

  • Politechnika TU Graz: Badanie jakości snu nadwrażliwych mieszkańców w sąsiedztwie stacji bazowych w warunkach domowych (EPROS).
  • Klinika okręgowa w Regensburgu: Badanie zjawiska "wrażliwości i nadwrażliwości na pole" w badaniu epidemiologicznym na pacjentach "nadwrażliwych na pole" z uwzględnieniem parametrów klinicznych.
  • Uniwersytet Johannesa Gutenberga w Mainz: Badanie osób "nadwrażliwych na pole" pod względem czynników i schorzeń towarzyszących, takich jak np. alergie i podwyższone obciążenie organizmu lub wrażliwość na metale ciężkie i chemikalia.

W wersji pełnej artykułu znajdują się streszczenia wyników powyższych badań.

W efekcie końcowym wyniki wszystkich trzech badań  prowadzą do wniosku, że z dużym prawdopodobieństwem można wykluczyć związek przyczynowo-skutkowy między dolegliwościami osób dotkniętych nadwrażliwością a polem elektromagnetycznym (o dużej częstotliwości). Równocześnie lekarzom nie wolno negować (często dużego) cierpienia osób nadwrażliwych.

Wiedza lekarzy pierwszego kontaktu na temat pola elektromagnetycznego

G. Berg-Beckhoff i inni (2010) z Uniwersytetu w Bielefeld badali, jak lekarze pierwszego kontaktu  oceniają ryzyko spowodowane polem elektromagnetycznym. Badanie wykazało, że ta grupa lekarzy ma poważne luki w wiedzy na temat pola elektromagnetycznego (EMF) i zagrożeń nim spowodowanych.

Wielokrotnie lekarz doradziłby pacjentowi uskarżającemu się na objawy związane z polem elektromagnetycznym pozbycie się danego urządzenia, a nawet przeprowadzkę. To upewnia pacjenta w jego przypuszczeniu o przyczynach dolegliwości i nakłada na niego nieuzasadnione środki zaradcze mające poważne konsekwencje życiowe. Oczywiście pozostaje możliwość, że nie będzie dociekać się rzeczywistych przyczyn jego dolegliwości i pozostaną one nierozpoznane.

Istnieje więc konieczność dalszej edukacji lekarzy.

Prewencja:

W zasięgu instalacji domowej można wymienić sensowne środki zaradcze, których zastosowanie należy jednak pozostawić fachowcom:

  • Zastosować wyłącznik różnicowoprądowy, który zapobiega ucieczce prądu z uszkodzonych przewodów.
  • Można zmniejszyć obciążenie polem magnetycznym poprzez wybór odpowiedniego miejsca dla skrzynki rozdzielczej.
  • W systemach jednofazowych prąd wpływający do obwodu i wypływający należy poprowadzić tą samą drogą.

Inne możliwe środki redukcji wpływu pola elektromagnetycznego obejmują:

  • zastosowanie automatycznych wyłączników, które wyłączają napięcie sieci, gdy wszystkie odbiorniki są wyłączone,
  • stosowanie możliwie krótkich przewodów (kłaść ciasno jeden obok drugiego),
  • stosowanie ekranowania kabli,
  • zachowanie odstępu od przewodów i odbiorników,
  • wyciąganie wtyczki z gniazdka nieużywanego odbiornika.

Wskazówka: automatyczne wyłączniki napięcia sieci redukują tylko dwudziestokrotnie pole elektryczne, jednak nadal pozostaje napięcie pomocnicze ok. 2-10 V.

Mniej sensowne środki obejmują:

  • użycie farb grafitowych ("do uziemiania szkodliwego pola"), gdyż substancja muru jest zazwyczaj bardziej przewodząca,
  • siatki i pokrywy metalowe, gdyż nadają się tylko dla pewnego zakresu częstotliwości.

Suma sumarum powyższe środki są pewną możliwością dla niektórych pacjentów, dzięki której mogą lepiej radzić sobie z dolegliwościami i zmniejszyć subiektywne odczuwanie cierpienia. Należy jednak brać pod uwagę, że przy użyciu powyższych środków zmniejszyć można pole elektryczne, które jest uważane za mało problematyczne. Nie da się w ten sposób osłonić od pola magnetycznego.

Należy krytycznie przyglądać się drogim rozwiązaniom do ochrony przed "polami elektromagnetycznymi" oferowanym przez niektórych ekspertów do spraw higieny i zdrowia w budynkach! Niemiecka Komisja ds. Ochrony przed Promieniowaniem opublikowała w październiku 2006 swoje stanowisko na powyższy temat.

Mehr zum Thema Wrażliwość - nadwrażliwość na pole elektromagnetyczne:

Diesen Artikel...

Stand: 21. Mai 2013 - 10:08 Uhr

Autor/Autorzy: